Ιδιοδιανύσματα και ιδιοτιμές, διαγωνιοποίηση

Από testwiki
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Επιστροφή στη Γραμμική Άλγεβρα.

Πρότυπο:ΔΜΟρισμός

Έσωτ ο A_ n×m και ο x_ s×t. Τότε, ισχύει:

  • Για να γίνει ο πολλαπλασιασμός πινάκων πρέπει m=s.
  • Από την ισότητα n×t=s×t, άρα n=s.
  • Άρα n=m, δηλαδή ο πίνακας A_ είναι τετραγωνικός.

Έστω ότι ο πίνακας x_ είναι διάνυσμα, δηλαδή t=1.

Σημειώστε ότι η Ax=lxείναι μη γραμμική εξίσωση.Το l πολλαπλασιάζει το x . Aν μπορούμε να ανακαλύψουμε το l τότε η εξίσωση θα ήταν γραμμική ως προς x Πράγματι τότε θα γράφαμε lIx αντί για lxκαι θα φέρναμε αυτόν τον όρο στην αριστερή πλευρά:

(Al)x=0

Το κλειδί για τη λύση του προβλήματος είναι το εξής:

  • Το διάνυσμα x_ περιέχεται στον μηδενοχώρο του Alx
  • Ο αριθμός l είναι τέτοιος ώστε το Alx να έχει μηδενοχώρο

Βέβαια, κάθε πίνακας έχει μηδενόχωρο. Είναι αστείο να πούμε κάτι διαφορετικό, καταλαβαίνετε όμως τι εννοούμε. Εννοούμε μη μηδενικό ιδιοδιάνυσμα x. Το διάνυσμα x=0 ικανοποιεί πάντοτε την Ax=lx και περιέχεται πάντοτε στο μηδενόχωρο, για τη λύση όμως διαφορικών εξισώσεων είναι άχρηστο. Στόχος μας είναι να συναρμολογήσουμε τη λύση u(t) χρησιμοποιώντας εκθετικές eltx, και μας ενδιαφέρουν μόνον εκείνες οι ειδικές τιμές του l, για τις οποίες υπάρχει ένα μη μηδενικό ιδιοδιάνυσμα x. Για να έχει κάποια χρησιμότητα ο μηδενοχώρος του Alx , πρέπει να περιέχει διανύσματα διαφορετικά του μηδενός. Με λίγα λόγια, ο Alx πρέπει να είναι ιδιόμορφος.

Η ορίζουσα δίνει ένα αποτελεσματικό κριτήριο γι αυτό.

αριθμός είναι ιδιοτιμή του Α όταν και μόνον όταν ισχύει

det(AlI)=0

Αυτή είναι η χαρακτηριστική εξίσωση και σε κάθε λύση της l αντιστοιχεί ένα ιδιοδιάνυσμα x:

(AlI)x=0 ή Ax=lx

Έστω ότι A=(4523) άρα ο (Alx)=(4l523l)

και η ορίζουσα det(Alx)=det(4l523l)=(4l)(3l)+10=l2l2 αυτό είναι το χαρακτηριστικό πολυώνυμο και οι ιδιοτιμές είναι οι λύσεις του l2l2=0 .

l=b±b24ac2a=1±92l=1 ή l=2

Υπάρχουν δύο ιδιοτιμές, διότι κάθε τετραγωνική εξίσωση έχει δύο ρίζες Κάθε 2 επί 2 πίνακας Alx έχει στην ορίζουσά του το l2 (αλλά όχι μεγαλύτερη δύναμή του). Κάθε μία απ' αυτές τις ειδικές τιμές, l=1 και l=2, οδηγεί σε μια λύση του (Al)x=0 Ένας πίνακας με μηδενική ορίζουσα είναι ιδιόμορφος και επομένως ο μηδενόχωρός του περιέχει ένα μη μηδενικό διάνυσμα x. Στην πραγματικότητα ο μηδενόχωρος περιέχει μια ολόκληρη ευθεία από ιδιοδιανύσματα: είναι ένας υποχώρος!

  • για l=1,

(Al1I)x=(5522)(yz)=(00) άρα το πρώτο ιδιοδιάνυσμα είναι οποιοδήποτε πολλαπλάσιο του x1=(11)

  • για l=2

(Al2I)x=(2525)(yz)=(00) άρα το πρώτο ιδιοδιάνυσμα είναι οποιοδήποτε πολλαπλάσιο του x2=(52)

μέθοδος υπολογισμού ιδιοτιμής :

  1. Υπολόγισε την ορίζουσα του AlI. Όταν αφαιρεθεί το l από τα διαγώνια στοιχεία, η ορίζουσα αυτή είναι ένα πολυώνυμο βαθμού n.
  2. Βρες τις ρίζες αυτού του πολυωνύμου. Οι n ρίζες είναι οι ιδιοτιμές.
  3. Για κάθε μία ιδιοτιμή,λύσε το σύστημα (AlI)x=0. Επειδή η ορίζουσα είναι μηδέν, υπάρχουν λύσεις διαφορετικές της x=0. Αυτές είναι τα ιδιοδιανύσματα.